BR24993047 «Жер қатынастарын реттеудегі заманауи сын-қатерлер: тарихи-құқықтық талдау» атты ғылыми бағдарлама аясында Талдықорған қаласына жақын орналасқан Қызылтас өңіріндегі Тасбақа тауының (Кызылтас) мысалында табиғатты қорғау мен шаруашылық мүдделер арасындағы қайшылықтар қарастырылуда.
Тау атауы оның тас жыныстарының тасбақа сауытын еске түсіретін ерекше пішініне байланысты берілген. Табиғи бірегейлігімен қатар, бұл аумақ сақ дәуіріне жататын қорғандар мен қола дәуірінің петроглифтерімен ерекшеленетін тарихи-мәдени құндылығы жоғары мекен болып табылады.
Қорғау белгілері орнатылғанына қарамастан, 2021 жылы карьерге баратын жол құрылысы кезінде 30-дан астам сақ қорғаны жойылып, кейіннен жарылыс әдісімен гранит өндіру жұмыстары басталған.
Осы жағдайға жауап ретінде экологтар мен қоғам белсенділері тарихи мұраны қорғау мақсатында бастама көтеріп, нәтижесінде гранит өндіру жұмыстары тоқтатылып, жер қойнауын пайдаланушыларға баламалы учаскелер берілді. Қазіргі уақытта Тасбақа тауын тарихи-мәдени маңызы бар қорғалатын нысандар тізіміне енгізу мәселесі қарастырылуда.
Аталған жағдай құнды аумақтарды құқықтық қорғау қажеттілігін және жерді пайдалану саласындағы реттеу тетіктерін жетілдірудің маңыздылығын көрсетеді. Дрон арқылы алынған визуалды материалдар ландшафттың қазіргі жай-күйін және табиғи ортаға араласу ауқымын айқын бейнелейді.
